|
TEXTOS DE DE CONIURATIONE
CATILINAE
PRESENTACIÓN.
Catilina, patricio romano de mala
reputación procedente de una familia poco notable, tuvo una importancia especial
en la política de los años 60 a.C. Fue pretor en el 68 y gobernador de África
los dos años siguientes. En las elecciones al consulado del año 63 lo derrotó
Cicerón. Derrotado también en las elecciones a cónsul del 62, planeó un complot,
contra el que Cicerón no pudo actuar hasta que logró que Catilina abandonara
Roma, y obtuvo testimonios escritos para convencer al Senado de las intenciones
de Catilina. Los cabecillas de la conjuración que aún quedaban en Roma fueron
detenidos y ejecutados. El cónsul Antonio, al frente de un contingente de
tropas, se enfrentó a Catilina y lo derrotó y dio muerte a comienzos del año 62
a.C. Los críticos más implacables de Catilina, Cicerón y Salustio, pusieron de
relieve su valentía, pero achacaron su fracaso a su desmedida ambición de
poder.
1.- Reflexión filosófica del autor acerca de los motivos que lo
impulsan a escribir.
Omnes
homines,
qui
sese
student
praestare
ceteris
animalibus,
summa
ope
niti
decet
ne
vitam
silentio
transeant
veluti
pecora,
quae
natura
prona
atque
ventri
oboedientia
finxit.
Sed
nostra
omnis
vis
in
animo
et
corpore
sita est:
animi
imperio,
corporis
servitio
magis
utimur;
alterum
nobis
cum
dis,
alterum
cum
beluis
commune
est.
Quo
mihi
rectius
esse
videtur
ingeni
quam
virium
opibus
gloriam
quaerere,
et,
quoniam
vita
ipsa,
qua
fruimur,
brevis
est,
memoriam
nostri
quam maxime
longam
efficere.
Nam
divitiarum
et
formae
gloria
fluxa
atque
fragilis
est:
virtus
clara
aeternaque
habetur.
Salustio, De coniuratione Catilinae I.
2.
Dificultades de escribir historia y presentación del tema de la obra.
Pulchrum
est
bene
facere
rei publicae,
etiam
bene
dicere
haud
absurdum
est:
vel
pace
vel
bello
clarum
fieri
licet;
et
qui
fecere
et
qui
facta
aliorum
scripsere,
multi
laudantur.
Ac
mihi
quidem,
tametsi
haudquaquam
par
gloria
sequitur
scriptorem
et
auctorem
rerum,
tamen
imprimis
arduum
videtur
res gestas
scribere:
primum,
quod
facta
dictis
exaequanda sunt;
dehinc,
quia
plerique,
quae
delicta
reprehenderis,
malevolentia
et
invidia
dicta
putant. (...)
Igitur,
de
Catilinae
coniuratione
quam verissime
potero
paucis
absolvam:
nam
id
facinus
imprimis
ego
memorabile
existimo
sceleris
atque
periculi
novitate.
De
cuius
hominis
moribus
pauca
prius
explananda sunt,
quam
initium
narrandi
faciam.
Salustio, De coniuratione Catilinae III.
3. Retrato de
Catilina.
L. Catilina,
nobili
genere
natus,
magna
vi
et
animi
et
corporis,
sed
ingenio
malo
pravoque.
Huic
ab
adulescentia
bella
intestina,
caedes,
rapinae,
discordia
civilis
grata
fuere,
ibique
iuventutem
suam
exercuit.
Corpus
patiens
inediae,
algoris,
vigiliae
supra
quam
cuiquam
credibile
est.
Animus
audax,
subdolus,
varius,
cuius
rei
libet
simulator
ac
dissimulator,
alieni
adpetens,
sui
profusus,
ardens
in
cupiditatibus:
satis
eloquentiae,
sapientiae
parum.
Vastus
animus
immoderata,
incredibilia,
nimis
alta
semper
cupiebat.
Hunc,
post
dominationem
L.
Sullae,
lubido
maxima
invaserat
rei publicae
capiundae
,
neque
id
quibus
modis
adsequeretur
,
dum
sibi
regnum
pararet
,
quicquam
pensi
habebat
.
Agitabatur
magis magisque
in dies
animus
ferox
inopia
rei familiaris
et
conscientia
scelerum
,
quae
utraque
eis
artibus
auxerat
,
quas
supra
memoravi
.
Incitabant
praeterea
corrupti
civitatis
mores
,
quos
pessima
ac
diversa
inter
se
mala,
luxuria
atque
avaritia,
vexabant
.
Res
ipsa
hortari
videtur
,
quoniam
de
moribus
civitatis
tempus
admonuit
,
supra
repetere
ac
paucis
instituta
maiorum
domi militiaeque
,
quomodo
|